Pioniers van Slotermeer

 


Slotermeer bestond in 2012 al zestig jaar! Wellicht een peuleschil voor Vincent van Rossem, hoogleraar Monumenten en Stedenbouwkundige Vraagstukken van de periode sinds de 19e eeuw, in het bijzonder in de stad Amsterdam. Hij leidde een van de excursies door het Van Eesteren Buitenmuseum, vanuit de Buurtcamping Slotermeer. Sinds enkele jaren worden zulke excursies ook georganiseerd vanuit het Van Eesteren Binnenmuseum, aanvankelijk enkele jaren gevestigd in de Broedplaats De Vlugt. Voor de deelnemers zijn zulke excursies vaak een openbaring. Slotermeer is immers een heel bijzondere wijk, zowel qua architectuur als qua stedenbouwkundige en landschappelijke opzet.

Voor veel bewoners van Slotermeer zijn die zestig jaar een knap lange tijd. Vooral vormen die zestig jaar een reden om stil te staan bij het ontstaan en de ontwikkelingen sindsdien. Shirley Brandeis en Arnold Paalvast deden dat met een serie portretten van pioniers: van mensen die (vrijwel) vanaf het begin in Slotermeer wonen. Wat maakten zij mee en hoe beleven zij hun buurt nu…?


Zestig jaar Slotermeer!

Anneke, Paul, Aukie en vele anderen nemen u met Shirley mee in hun beleving van zo veel Slotermeer.


Klik op de foto voor de portretten die Arnold maakte van pioniers van Slotermeer.

Enkele (helaas) van de – soms verkorte – edities van de levendige interviews zoals alleen Shirley die kan maken kunt u bij elkaar vinden in de speciale rubriek op het Geheugen van West. De meeste werden oorspronkelijk gepubliceerd in 2012.


Lost in familiar places - Verloren in eigen wijk

In hun verhalen en in een film van Remy Vlek [ Klik hier ] komt een thema voor dat in januari 2019 opnieuw onder de aandacht werd gebracht door een reeks interviews met filosoof en criminoloog Marc Schuilenburg: het gevoel van verloren te zijn in eigen land. Op z'n Engels: Lost in Familiar Places...(1). Overigens, waar Schuilenburg in het interview spreekt over de "geleidelijke verandering" van wijken, hebben vooral oudere autochtonen in bepaalde grote steden wel degelijk het gevoel, overvallen te zijn en te leven in een blijvende hel. Dit heeft alles te maken met leefbaarheid, en zeker ook met de manier waarop het bestuur omgaat met menselijke waardigheid. Wanneer zullen we enigermate precies weten welke rol dit speelt in het conflict tussen de 'Gele Hesjes" en de Franse autoriteiten, opgelaaid tegen het eind van 2018, en moeten de Nederlandse autoriteiten hier straks misschien ook wat uit leren...?

Schuilenburg beschrijft het thema ook als een verlies van geborgenheid. In oude geschriften als die van Bowlby en Bollnow wordt geborgenheid beschreven als een voorwaarde voor zelfstandigheid. Anno 2019 wijzen tal van deskundigen op een overmatige nadruk op zelfstandigheid en perfectionisme. Waar groeien kinderen nog op in een sfeer van gezonde geborgenheid, en dat in een omgeving die in razend tempo drukker en voller wordt? Want dát hebben deze pioniers in hun leven meegemaakt. En hoe kan er zo ooit een 'participatiesamenleving' ontstaan...?

Ik verwees ook naar dit thema van vervreemding in mijn deelname aan een Rondetafelgesprek in de Tweede Kamercommissie Wonen en Rijksdienst op 31 oktober 2013. Zie vooral het paper, waarnaar gelinkt wordt in het einde van dat item.



  1. Shapiro, Edward R. & A. Wesley Carr (1991) Lost in familiar places. Creating New Connections between the Individual and Society. New Haven & London: Yale University Press. Dit vervreemdingsverschijnsel roept vragen op over uitsluiting. De suggestie van media en politici is vaak dat groep A eenzijdig groep B uitsluit. Maar hoe kun je iemand op cultureel vlak uitsluiten die nooit enig onderdeel van de omringende cultuur is geweest of wilde zijn? Uitsluiting veronderstelt onderdeel-van te zijn geweest. Wat niet wegneemt dat op grond van recente neuropsychologische inzichten zowel autochtonen als allochtonen echte pijn kunnen ervaren van sociale isolatie. Pierre Capel beschrijft dat indringend in zijn boek Het emotionele DNA, dat op 21 september 2017 uit kwam.



 naar het begin van de pagina      terug